GEO Sözlüğü
Yapay Zeka ve GEO Terimleri Sözlüğü
ChatGPT, Gemini ve AI Overview çağının temel kavramları: kısa tanım, gerçek hayattan örnek ve ilgili SEOLOK aracı.
A
AI Overview
Google arama sonuçlarının en üstünde yer alan, LLM tarafından oluşturulan özet kutu. Kullanıcıya doğrudan yanıt verir; altta kaynak sitelere bağlantı gösterir.
Örnek: 'Kilo vermek için ne yemeliyim?' sorgusunda Google, sıralama listesinin üstünde bir AI Overview kutusu gösteriyor.
SEOLOK'ta dene: AI Görünürlük Takibi →AI Atıfı (Citation)
Bir LLM'nin verdiği yanıtta belirli bir web sitesini kaynak göstermesi. Organik trafik yerine marka bilinirliği ve güven sağlar.
Örnek: ChatGPT, 'En iyi SEO araçları' sorusunda blog yazısını kaynak olarak gösterirse bu bir AI atıfıdır.
SEOLOK'ta dene: AI Görünürlük Takibi →B
Bilgi Grafiği (Knowledge Graph)
Google'ın varlıklar (kişi, yer, şirket) arasındaki ilişkileri depolayan yapısal veri tabanı. LLM'ler bu grafikteki verilerden yararlanır.
Örnek: Şirket sayfası Wikipedia veya Wikidata'da yer alıyorsa Knowledge Graph'a girme ihtimali artar.
E
E-E-A-T
Experience (Deneyim), Expertise (Uzmanlık), Authoritativeness (Yetki) ve Trustworthiness (Güvenilirlik) kelimelerinin kısaltması. Google kalite değerlendirme kılavuzunun temeli; LLM'ler de bu sinyallere duyarlıdır.
Örnek: Yazar biyografisi, uzman röportajı ve kaynak gösterimleri E-E-A-T sinyallerini güçlendirir.
F
Featured Snippet (Öne Çıkan Snippet)
Google'ın organik sıralama listesinin üstünde gösterdiği, bir web sayfasından alınan özet cevap kutusu. 'Pozisyon 0' olarak da bilinir.
Örnek: Tarif bloğu, adım adım talimatları içerdiğinde Google onu featured snippet olarak gösterdi ve trafik %40 arttı.
SEOLOK'ta dene: Sıralama Takibi →G
GEO (Generative Engine Optimization)
ChatGPT, Gemini ve Perplexity gibi yapay zeka arama motorlarında içeriğin alıntılanma ve görünme olasılığını artırmak amacıyla uygulanan optimizasyon pratiği.
Örnek: Bir hukuk bürosu, ChatGPT'nin 'İstanbul'da boşanma avukatı' sorusuna kendi adresini söylemesi için içeriğini GEO kurallarına göre düzenledi.
SEOLOK'ta dene: AI Görünürlük Takibi →Google AI Mode
Google'ın arama deneyiminin tamamını LLM yanıtlarına dönüştürdüğü yeni arama sekmesi. Geleneksel 10 mavi bağlantı yerine konuşma tabanlı cevaplar sunar.
Örnek: Kullanıcı AI Mode sekmesine geçtiğinde klasik organik sıralamalar yerine tek bir sentezlenmiş yanıt görüyor.
K
Konuşma Tabanlı Arama
Kullanıcının kısa anahtar kelimeler yerine doğal cümlelerle arama yaptığı yöntem. LLM'lerin yükselişiyle yaygınlaşmıştır.
Örnek: 'Küçük işletmeler için SEO nasıl yapılır?' sorusu konuşma tabanlı bir aramadır; 'SEO küçük işletme' ise geleneksel keyword aramadır.
L
LLM (Büyük Dil Modeli)
İnsan diline benzer metin üretmek için milyarlarca parametre üzerine eğitilmiş yapay zeka modeli. GPT-4, Gemini ve Claude bu kategoriye girer.
Örnek: Google'ın Gemini modeli, AI Overview cevaplarını üretmek için bir LLM kullanır.
llms.txt
Web sitelerinin LLM'lere hangi içeriklerin taranabileceğini söylediği, robots.txt'e benzer bir yönerge dosyası. Henüz resmi standart değil; Anthropic ve bazı sağlayıcılar desteklemektedir.
Örnek: seolok.com/llms.txt dosyası, yapay zeka botlarına hangi sayfaların okunabileceğini bildiriyor.
M
Marka Anımı (Brand Mention)
Bir web sayfasında marka adının geçmesi; bağlantı içerip içermediğinden bağımsız. LLM'ler marka anımlarını güven sinyali olarak kullanır.
Örnek: PR makalesi bağlantı vermeden marka adını 3 kez geçti; bu yine de AI görünürlüğüne katkı sağlıyor.
P
Prompt
Bir LLM'ye gönderilen doğal dil talimatı veya soru. İçerik üreticileri için ideal prompt, markaları doğal biçimde dahil eden sorulardır.
Örnek: SEOLOK için 'İstanbul'da hangi SEO araçları popüler?' promptu markayı alıntılatabilir.
Perplexity
Web'i gerçek zamanlı tarayan ve kaynaklı yanıtlar üreten yapay zeka arama motoru. GEO stratejilerinde Google'ın yanı sıra hedeflenmesi gereken platformlardan biri.
Örnek: Kullanıcı Perplexity'de 'En iyi muhasebe yazılımı' diye aradı; rakip yerine kendi blog yazısı alıntılandı.
SEOLOK'ta dene: AI Görünürlük Takibi →R
RAG (Retrieval-Augmented Generation)
LLM'nin cevap üretirken gerçek zamanlı kaynaklardan bilgi çektiği teknik. Model yanıtlarında içeriğin alıntılanma olasılığını etkiler.
Örnek: Perplexity, soruları cevaplarken web'i tarayan RAG mimarisi kullanır; güncel bloglar alıntılanma şansına sahiptir.
S
Sıfır Tıklama (Zero-Click)
Kullanıcının arama sonucu sayfasından hiç çıkmadan yanıtını aldığı durum. AI Overview'lar ve featured snippet'lar sıfır tıklamayı artırır.
Örnek: 'İstanbul'un nüfusu kaç?' sorusuna AI Overview doğrudan cevap verdiği için kullanıcı hiçbir siteye tıklamaz.
SGE (Search Generative Experience)
Google'ın AI Overview'ın önceki adı. Bazı kaynaklarda hâlâ SGE olarak geçer; 2024'te 'AI Overview' olarak yeniden adlandırılmıştır.
Örnek: Eski SEO blogları 'SGE optimizasyonu' derken yeni içerikler 'AI Overview optimizasyonu' diyor; ikisi aynı şeyi kasteder.
T
Tematik Otorite (Topical Authority)
Bir web sitesinin belirli bir konuda kapsamlı, birbirine bağlı içeriklere sahip olması. LLM'lerin güvenilir kaynak olarak seçmesinde etkili bir faktördür.
Örnek: SEO konusunda 50 birbiriyle bağlantılı rehber yayımlayan bir site, tematik otorite kazanır ve AI araçlarında daha sık alıntılanır.
V
Vektör Arama
Metinlerin sayısal vektörlere dönüştürülerek anlamsal benzerliğe göre eşleştirildiği arama tekniği. Modern AI arama motorlarının temelinde yer alır.
Örnek: 'Ayak ağrısı' sorusuna vektör arama, 'plantar fasiit' içeriklerini de getirir çünkü anlamsal olarak yakındır.
Y
Yapısal Veri (Structured Data)
Schema.org formatında makine okunur işaretleme. LLM'lerin ve arama motorlarının içeriği anlamlandırmasını kolaylaştırır; GEO'da temel sinyallerden biridir.
Örnek: Bir ürün sayfasına Product schema eklemek, AI Overview kutusunda fiyat ve yıldızın görünmesini sağlayabilir.
SEOLOK'ta dene: Site Analizi →İ
İçerik Tazeliği
Sayfanın ne kadar güncel bilgi içerdiği. LLM'ler ve RAG sistemleri taze içerikleri tercih eder; tarih, 'son güncelleme' bilgisi ve canlı veriler tazeliği artırır.
Örnek: Blog yazısı 2024 sonunda güncellendi ve 'en son' veriler eklendi; AI Overview bunu daha sık alıntılamaya başladı.
SEOLOK'ta dene: AI Görünürlük Takibi →Siteni birlikte zirveye taşıyalım
Önce ücretsiz raporunu iste; platformu kendin kullan ya da SEO + GEO işini ekibimize bırak.